NIEUWSBRIEF
38
oktober/november
2002
Nieuwbrief van de Vereniging Basisinkomen
Nummer 38, oktober/november 2002
ISSN: 09243038
Redactioneel
Agenda
Nieuws
- Gesubsidieerde arbeid
Boeken
- Landschappen van armoede
- Sociale Ongelijkheid, Breuk of Continuïteit?
-
Socioeconomic Democracy: An Advanced Socioeconomic System
Internet
-
Emissieverdeling
- Fair Tax
- Petitie
Artikel
- Alexander de Roo: VN-top goed voor arme landen, slecht voor milieu
Dit nummer is een uitgave van de Vereniging Basisinkomen.
Artikelen mogen worden overgenomen met vermelding van herkomst.
Aan dit nummer werkten mee: Saar Boerlage, Grietje Lof en Alexander de Roo.
Vereniging Basisinkomen
Elisabeth Wolffstraat 96b
1053 TX Amsterdam
Telefoon: 020-6852712
E-mail: info@basisinkomen.nl
Website: www.basisinkomen.nl
REDACTIONEEL
Inmiddels hebben we alweer de najaarsbijeenkomst achter de rug en beginnen niet alleen de bladeren te vallen maar ook kersverse kabinetten.
Maar ... het idee voor een basisinkomen bloeit als nooit tevoren.
Jan en Saar Boerlage zijn naar het afgelopen (9e) BIEN congres in Genève geweest en met enthousiaste verhalen teruggekomen. Zo enthousiast dat er nog geen woord van op papier staat. Hun verhaal komt in de volgende nieuwsbrief, ons winternummer.
Alexander de Roo heeft de World Summit in Johannesburg bezocht en kwam heel wat minder enthousiast terug, zoals hij in deze nieuwsbrief bericht.
Maar in Ierland is de Greenpaper uitgekomen. In de volgende nieuwsbrief besteden we hier aandacht aan. In Canada willen de groene partijen (New Green Alliance) eveneens een basisinkomen in hun programma opnemen. Hierover ook in de volgende nieuwsbrief.
In België heeft Vivant een economisch ontwerp voor de financiëring van een basisinkomen gemaakt, wat u op hun website kan terugvinden (helaas in het Frans, maar wij kregen van hen ook een Duitse versie).
En in de Verenigde Staten is een beweging actief m.b.t. een 'fairtax' waarbij ook de USBIG betrokken is. Wij zullen heel kort de essentie van een 'fairtax' in deze nieuwsbrief bespreken (bij het kopje internet) en hopen daar in een volgend nummer dieper op in te kunnen gaan.
Wie op de vernieuwde website van BIEN kijkt, ziet dat er overal op de wereld activiteiten georganiseerd worden m.b.t. een basisinkomen en dat deze beweging groeit. Dat is een heel goed gevoel.
En ook de Vereniging Basisinkomen zit niet stil. Niet alleen zijn wij op cursus, maar het levert ook allerlei goede ideeën op. Momenteel zijn wij deze nog aan het uitwerken en omdat het winternummer van onze nieuwsbrief nogal snel na deze nieuwsbrief zal verschijnen, willen wij in ons maartnummer de lente met een speciaal themanummer beginnen.
Daarnaast zullen Michiel van Hasselt, Loek Groot en het SISWO op 21 november a.s. een debat over de sociale zekerheid organiseren, waarbij het perspectief van de cliënt centraal staat. Ook hierover meer in de nieuwsbrief.
Wist u trouwens dat er al enige tijd op internet een petitie circuleert waar Europese staten en leden van het Europese Parlement opgeroepen worden om een gedeeltelijk basisinkomen in te voeren? In deze nieuwsbrief een vertaling.
Wat vindt u trouwens van de invoering van een gedeeltelijk basisinkomen? En in relatie met betrekking tot armoede?
Op onze website hebben wij een aantal discussiepunten en meningen. Wilt u ook uw ideeën kwijt, mail of post het ons dan.
Helaas zijn wij de laatste tijd moeilijk telefonisch bereikbaar geweest. Dit heeft te maken met diverse oorzaken zoals overlast van de renovatie om ons heen, ziekte en tot onze verbazing beperkt ons antwoordapparaat zich tot 1 boodschap! Wat is dat toch met die technologie?
Wij zullen proberen om dit te verbeteren. U kunt ons echter altijd e-mailen of desnoods een briefje sturen.
Er zijn ook nog een beperkt aantal leden die hun contributie m.b.t. 2002 nog niet hebben voldaan. Graag alsnog zo snel mogelijk.
Bij deze wil ik iedereen heel hartelijk bedanken voor alle vormen van medeleven en steun die ik tijdens mijn ziekte heb gekregen. Het kan je zo'n goed doen als je je diep ellendig voelt. Ik weet zeker dat het mijn genezing met meer dan honderd procent bevorderd heeft, en nog doet.
Het zal nog wel even duren voor alles weer bij het oude is maar het gaat de goede kant op. In gedachten aan u allen een bloemetje en nogmaals hartstikke bedankt.
Grietje Lof
21 november 2002, 14.00-17.00 uur
Organisatie: SISWO en VBI
Plaats: Grote Zaal, SISWO, Plantage Muidergracht 4, Amsterdam
Hoewel de benamingen verschillen, variërend van persoonsgebonden budgetten, vouchers, rugzakjes, probeerbonnen en strippenkaarten tot lump sum financiering, wil de overheid op een aantal terreinen (gezondheidszorg, onderwijs, sociale zekerheid, welzijnsbeleid) een andere regie gaan voeren. Minder bureaucratie, minder directe aan(bod)sturing, meer vraagsturing en meer controle op kwaliteit moet de publieke dienstverlening verbeteren. De gebruiker moet meer het heft in eigen handen kunnen nemen.
Kees Goudswaard (Universiteit Leiden), mede-auteur van “Anders gaan denken over sociale zekerheid”, Michiel van Hasselt (Werkgroep Onderzoek Vereniging Basisinkomen), auteur van “Een burgerperspectief op sociale zekerheid”, en co-referenten Paul de Beer (WRR) en Loek Groot (SISWO) zullen zich op deze discussiemiddag over deze thematiek buigen.
Voor aanmelding en informatie: Loek Groot, tel. 020-5270667, e-mail: Lgroot@siswo.uva.nl.
Verdere informatie: www.siswo.nl.
15 november-15 december 2002
Tentoonstelling in de Oude Kerk te Amsterdam over veiligheid, controle en nieuwe technologie: world-information
Plaats: Oude Kerk, Oudekerksplein Amsterdam.
Informatie: http://world-information.org
30 november 2002
Landelijke bijeenkomst van Keer ’t Tij
Amsterdam, Oude Manhuis Poort vanaf 12.00 uur.
Voor meer informatie: http://www.keerhettij.nl
13 december 2002
Balanceren tussen maakbaarheid en marktwerking. De roep om transformatie van het Nederlandse (polder)model
WESWA/TVA Congres te Amsterdam.
Meer informatie: huys@siswo.uva.nl of 020-5270621, www.siswo.nl.
7 december 2002
Sozialstaatzerschlagen, privatisieren, reformieren oder garantiertes Grundeinkommen. Perspektive für den Sozialstaat?
Een paneldiscussie rond de vraag of een gegarandeerd inkomen een perspectief is voor de verzorgingsstaat.
Plaats: Volkshochschule Ottakring Ludo Hartmann Platz 7 A-1160 Wenen.
Voor meer informatie: Karl Reitter: karl.reitter@univie.ac.at.
21-23 februari 2003
in samenwerking met de Eastern Economics Association
Net als het eerste congres zal ook deze in New York plaatsvinden.
Voor meer informatie en ook voor het indienen van papers:
http://www.usbig.net/
Of: Karl@Widerquist.com.
Het tiende congres van BIEN zal gehouden worden van 23-25 september 2004 in Barcelona, Spanje. De Spaanse basisinkomen groep Red Renta Básica zal dit congres organiseren in samenwerking met de drie universiteiten van Barcelona en diverse andere organisaties. Daarnaast vindt er tevens een tweemaandelijks evenement plaats van Unesco. Voor meer informatie zie de website van BIEN: http://www.etes.ucl.ac.be/bien/Resources/Congress.htm
NIEUWS
In ons vorige nummer berichtten we over de plannen van de toenmalige minister van Sociale Zaken, Hoogervorst, om de bureaucratie bij de CWI's is te verminderen.
Helaas kunnen wij hier nog niets over schrijven want ook het nieuwe kabinet bleek weinig duurzaam te zijn en het wachten is dus nu op de verkiezingen in januari 2003. Zodra er nieuws is houden wij u op de hoogte.
Gelezen: in Bondgenoten Magazine november 2002 staat een bericht over Dress for Succes. Dit is een winkel in Rotterdam, helaas staat er geen adres bij, waar mensen zonder geld geschikte kleding kunnen vinden voor een sollicitatie. Het is een vrijwilligersproject, voorlopig alleen nog voor vrouwen, en gratis. "Is de sollicitatie succesvol, dan krijgen de klanten een tweede setje om de eerste maand door te komen. Op vertoon van de aanstellingsbrief."
De Nederlandse Sociologische Vereniging organiseert samen met de Vlaamse Vereniging voor Sociologie op 22 mei 2003 haar vierde Marktdag Sociologie. Voor deze dag wordt een oproep gedaan voor papers. De dag zelf krijgt als thema maatschappelijke onvrede, maar er zijn meerdere thema's die tijdens de sessies gepresenteerd worden. Voor meer informatie: http://www.sociologie.be/marktdag.
Sluitingsdatum voor het indienen van voorstellen: 15 januari 2003.
Het inmiddels demissionaire kabinet was van plan om de gesubsidieerde arbeid op te heffen. In een vorige nieuwsbrief hebben wij hier ook al over geschreven.
Inmiddels heeft de FNV een brief aan de leden van de Tweede Kamer gestuurd waarin zij deze verzoekt genoemde voorstellen controversieel te verklaren. Het gaat hier immers niet om lopende zaken maar om diep ingrijpende voorstellen. Deze brief is te vinden op: http://www.fnv.nl/abvakabo.
Desondanks lijkt het erop dat een gedeelte van deze bezuinigingen door zullen gaan. Er is echter nog heel veel onduidelijkheid op dit gebied.
Ook de Vereniging Basisinkomen heeft een gesubsidieerde arbeidsplaats en kan met deze bezuinigingen te maken krijgen. De gemeente Amsterdam heeft, vooruitlopend op de kabinetsplannen, per 1 september jl. de aanvraag voor nieuwe instroom/doorstroom-banen stopgezet. Indien een instroom/doorstroom-werknemer uitstroomt wordt deze plek niet meer ingevuld. De FNV beschouwt dergelijke maatregelen van gemeenten als onrechtmatig omdat er nog geen besluit was genomen over de kabinetsplannen.
Van NV Werk, die in Amsterdam de gesubsidieerde arbeid reguleert, ontvingen wij bericht dat zij per 1 januari aanstaande alle contracten wenst te vernieuwen. Gezien de onzekere situatie is er echter nog niets definitief. Wij hopen niet dat ook onze arbeidsplaats opgeheven zal worden omdat dit ingrijpende gevolgen zal hebben zowel voor de vereniging als voor onze medewerkster.
Haar commentaar: ach eigenlijk zou je alle gesubsidieerde werknemers gewoon een basisinkomen op minimumloon niveau moeten geven. Dat is veel goedkoper, want ook instanties als NV Werk kosten geld, terwijl wij met ons allen toch gewoon ons werk wel blijven doen.
Waarom? Gewoon omdat wij ons betrokken voelen, ons werk leuk vinden, idealistisch zijn, etcetera etcetera. Intrinsieke motivatie heet dat met een mooi woord.
Op 11 september jl. was er een boekpresentatie van het onderzoek 'landschappen van armoede'. Dit onderzoek stond onder leiding van Godfried Engbersen. Het onderzoek bestaat uit drie deelstudies:
1. “Armoede in Amsterdam-Noord”, Annelou Ypeij, Erik Snel en Godfried Engbersen, € 18,90.
2. “Armoede, migranten en informaliteit in Rotterdam Delfshaven”, Richard Staring, Godfried Engbersen en Annelou Ypeij, € 15,90.
3. “Armoede en bestaansstrategieën: formele en informele sociale zekerheid in Amsterdam-Zuidoost”, Annelou Ypeij en Erik Snel, € 15,90.
Deze onderzoeken zijn te bestellen bij: secretariaat risbo m5-33, Erasmus Universiteit Rotterdam, postbus 1738, 3000DR Rotterdam, telefoon 010- 40 82 124.
Andere interessante publicaties die hier eveneens te bestellen zijn, zijn:
* “Sociaal investeren in de sociale infrastructuur”, Annelou Ypeij en Godfried Engbersen € 15,90.
* “Nieuwe vangnetten in de samenleving. Over problemen en dilemma's in de opvang van kwetsbare groepen”, Katja Rusinovic, en anderen, € 15,90.
Eveneens net verschenen is de bundel Sociale
Ongelijkheid, Breuk of Continuïteit?
Deze bundel is verschenen naar aanleiding van het derde actualiteitencollege van de Nederlandse Sociologen Vereniging. Het staat onder redactie van J.C. Vrooman en is uitgegeven door SISWO/NSV, Plantage Muidergracht 4, 1018TV Amsterdam, telefoon 020- 527 06 57.
Het centrum voor de bestudering van democratische samenlevingen (Center for the Study of Democratic Societies CSDS) heeft een boek uitgegeven onder de titel: Socioeconomic Democracy: An Advanced Socioeconomic System. Centraal hierin staat de theorie voor een sociaal economisch systeem gebaseerd op een universeel gegarandeerd persoonlijk inkomen in combinatie met een maximum aan persoonlijke rijkdom. Het boek is geschreven door Robley E. George en uitgegeven bij Praeger/Greenwood. Meer informatie: http://www.centersds.com.
Een greep uit de inhoud:
Introduction
1.
Socioeconomic democracy: the theoretical model
2.
Universal guaranteed personal income
3. Maximum
allowable personal wealth
4.
Democracy
5. Societal
variations
6.
Justifications
7.
Socioeconomic democracy and islam
8.
Incentive and self-interest
9.
Practical approximations
10.
Financial benefits and costs
11.
Physical realizability, feasibility and implementation
12. Ramifications
In de volgende nieuwsbrief wil ik terugkomen op de ideeën van genoemd centrum en hopelijk met een antwoord van de betrokken auteur.
Paul Metz stuurde ons een mailtje met diverse internet adressen die ik gemakshalve hier maar volledig publiceer.
Geachte relaties in Nederland en België,
Met een kort bericht wil ik u zeker niet vervelen met een
overmaat aan details, maar af en toe attenderen op nieuws over politiek en
ontwikkelingen, die kansen scheppen voor duurzaam zaken doen.
Na de klimaattop in Delhi heb ik een kort commentaar op
mijn website geplaatst, die een goede reden kan zijn om deze (weer) eens te
bezoeken:
http://www.integerconsult.org/ -"Kyoto"wordt
vervolgd!
Over het daarin genoemde mechanisme van emissieverdeling,
dat van emissiehandel ook een "fair trade" maakt, informeer ik u
graag nader.
Het is een krachtige mogelijkheid om de vervuiler te laten betalen aan de niet-gebruiker van de beperkte CO2-emissieruimte. Het zal vooral inwoners van ontwikkelingslanden enige koopkracht bezorgen - buiten corrupte overheden om - en veel nieuwe klanten maken van de schone energiediensten en van het lokale MKB, dat erop 'wacht' om partners onder u te vinden. Over enkele al bestaande voorbeelden en mogelijkheden kan ik ook u informeren.
Bij bedrijven en in (inter-)nationale conferenties heb ik
lezingen en bedrijfspresentaties gegeven, die 'marktconform milieubeleid' en de
belangen van bedrijven in een breder perspectief plaatsen.
Op: http://www.emission55.com vindt u de informatie over
een interessante ontmoeting op 10 december in Brussel met de EU Milieu
Commissaris Margot Wallström en de Duitse Minister Trittin met workshops over
emissiehandel, de rol van de financiële sector en 'good practices'.
Als gastheer namens de campagne begroet ik u daar graag -
meldt u graag tijdig aan via deze website. Actieve inbreng als spreker,
deelname met een productexhibitie en sponsoring zijn nog beperkt mogelijk.
Met vriendelijke groet
De Ierse overheid heeft een Green Paper gepubliceerd m.b.t. een basisinkomen. De volledige tekst is de vinden op de website: http://www.cori.ie/justice/index.htm. Tevens vindt u hier het commentaar van de CORI Justice Commission en een kort persbericht.
BIEN heet tegenwoordig Basic Income Earth Network en ook haar website is vernieuwd en heeft een ander adres (maar is wel ontzettend langzaam geworden): http://www.etes.ucl.ac.be/bien/bien.htm
Als u de Newsflashes van BIEN wilt ontvangen kunt u dat via hun website regelen. Of via e-mail aan bien@basicincome.org onder vermelding van 'subscribe newsflashes'.
Wilt u meer weten over het enorme scala aan verlofregelingen dan kunt u dit vinden op de website: http://www.verlofwijzer.szw.nl.
In Canada is eveneens een Groene Partij actief namelijk de New Green Alliance. Wij ontvingen een mailtje van Victor Lau waarin hij aangaf bezig te zijn met het idee voor een gegarandeerd inkomen ter vervanging van de falende verzorgingsstaat in Canada. Het adres van hun website is: http://www.nga.sk.ca.
De Vereniging Basisinkomen neemt inmiddels ook deel aan de manifestaties van Keer het Tij, zoals u op de laatste bijeenkomst in Utrecht van Saar Boerlage heeft kunnen vernemen. Zij zal voor de volgende nieuwsbrief hier een artikel over schrijven. Wie echter meer willen weten over Keer het Tij kan hun website bezoeken: http://www.keerhettij.nl.
Op de website van Citizen's Income: http://www.citizensincome.org/press/newspapersindex.html staat een artikel van Richard Sennett waarin hij eveneens de huidige politiek m.b.t. sociale zekerheid kritiseert en een basisinkomen bespreekt.
Vivant heeft een economisch model ontwikkelt m.b.t. de financiëring van een basisinkomen. Helaas is de tekst in het Frans maar u kunt haar vinden op de website: http://www.vivant.org.
Hier kunt u ook bij bibliotheek diverse andere interessante stukken vinden over belastingen, en het basisinkomenmodel, etc. etc.
Op de website: http://www.fairtax.org en http://www.fairtaxvolunteer.org/smart/faq.html worden de ideeën m.b.t. een ‘fair tax’ in de Verenigde Staten besproken.
Wat is nu een ‘fair tax’?
De AFFT2002 (Americans For Fair Taxation 2002) houdt begin november haar eerste congres in Atlanta, Georgia. Doel van deze conventie is de introductie van nieuwe ideeën om door middel van de publieke opinie de druk op het congres te verhogen om het huidige belastingstelsel te vervangen door een systeem van Fair Tax.
Dit is een belasting op goederen en diensten die geconsumeerd worden en dient ter vervanging van al de diverse huidige belastingen in de Verenigde Staten. Iemand betaalt dus geen inkomstenbelasting meer maar uitsluitend belasting op de goederen die hij of zij aanschaft.
Op dit moment zit er zo'n 20 à 30 procent verborgen belastingen op consumptie goederen, terwijl daarnaast ook nog eens ongeveer 43 procent aan belastingen en dergelijke van het inkomen afgaan, volgens AFFT. Zij willen dit vervangen door een federale belasting van 23 procent op consumptie goederen. Vraag is echter in hoeverre een dergelijk percentage de afgenomen federale belastinginkomsten dekt. Met name omdat er tevens een soort negatieve inkomensbelasting aan verbonden is om iedereen te garanderen dat zij de basisbehoeften kunnen aanschaffen. Voor armen is dit een zekere garantie dat zij niet de dupe van het systeem worden.
Toch blijven er nog vragen op dit gebied zoals de veronderstelde stabiliteit van een consumptie belasting ten opzichte van een inkomensbelasting. En in hoeverre een dergelijk systeem al dan niet effect heeft op het consumptie gedrag.
In een volgende nieuwsbrief willen wij hier verder op ingaan. Zowel in relatie tot andere belastingvoorstellen zoals flattax, een negatieve inkomensbelasting, etcetera, als m.b.t. de in deze nieuwsbrief gepubliceerde ideeën van Vivant. Alsmede m.b.t. de vraag wat dit betekent voor armen en voor vrouwen, voor mensen met zorgtaken en voor mensen die uitgesloten zijn van het betaalde arbeidscircuit.
Wat kunnen wij in Nederland met deze ideeën en in hoeverre sluiten deze al dan niet aan bij de huidige discussie over het levensloopperspectief, de rugzakjes, de vouchers, etcetera. (Zie agenda: 21 november).
Iedereen die een bijdrage aan deze discussie wil leveren kan haar of zijn artikel c.q. bijdrage naar ons mailen of aan ons toesturen, liefst op diskette.
Ongeveer een jaar geleden heeft Mats Höglund (Zweden) het initiatief genomen en een petitie opgesteld voor een gedeeltelijk basisinkomen. De Engelse tekst is te vinden op internet: http://www.petitiononline.com/qd4e/petition.html. Inmiddels is deze al door 310 mensen ondertekend.
Hieronder volgt een vrije vertaling van de petitie. U kan de petitie op bovenstaande website ondertekenen, als u dat wilt.
Aan: de leden van de nationale parlementen van Europa en
de leden van het Europese Parlement.
Wij zijn ervan overtuigd indien het Europese project
m.b.t. de euro doorgaat, er een toenemende behoefte zal komen aan nieuwe
distributie mechanismen tussen staten onderling, en m.b.t. de regio's en
individuen.
Kortom, wij zijn ervan overtuigd dat het noodzakelijk is
om een vorm van een gedeeltelijk basisinkomen te introduceren om het probleem
van de absolute armoede (en de hieraan gerelateerde problematiek) te
bestrijden.
Deze hervorming kan gefinancieerd worden door het
Europese budget, door nationale budgetten, d.m.v. de zogeheten Tobin tax, door
een scala van eco-taxen in Europa en via een gereduceerde bureaucratie. Ook
andere bronnen kunnen voor de financiering gebruikt worden.
Het punt is niet dat we volledige werkgelegenheid door
een basisinkomen willen vervangen, maar dat wij er vanuit gaan dat de minder
welvarenden in onze samenleving het meest gediend zijn met een gedeeltelijk
basisinkomen.
Het punt is ook dat wij denken dat de behoefte aan de een
of andere vorm van een basisinkomen in verhouding met de integratie zal
toenemen. Tenminste als we de bestrijding van absolute armoede belangrijk
vinden.
Bovendien gaan wij er vanuit dat het noodzakelijk is om
het Europees burgerschap enige invulling te geven wil het ook maar iets voor de
gewone burger betekenen. Als er geen werkelijke economische inhoud aan het
Europees burgerschap wordt gegeven, dan zal de verdere Europese integratie
weinig noodzakelijke ondersteuning krijgen van onze burgers. Daarom vragen wij
aan u politici, met name degenen die geloven in een verdere integratie en de
invoering van de euro, om dit verzoek serieus in overweging te nemen.
Hoogachtend,
De ondergetekenden.
Naar aanleiding van deze petitie leven er bij mij echter nog wel een aantal vragen die ik graag aan de schrijver had willen stellen.
Allereerst, wat is de achtergrond c.q. de aanleiding voor deze petitie en wanneer en hoe wordt deze aangeboden? Welke reacties worden verwacht, of zijn al ontvangen?
Ten tweede, in de petitie wordt gesproken over een gedeeltelijk basisinkomen. Wat is de hoogte van een dergelijk inkomen en waarop is deze hoogte gebaseerd? Waarom juist een gedeeltelijk basisinkomen en niet gelijk een volledig basisinkomen?
Prof. Bresson in Frankrijk is juist tegen een gedeeltelijk basisinkomen en streeft naar invoering van een volledig basisinkomen ineens. Als ik hem goed begrijp beschouwt hij dit als toegeven aan conservatieve krachten, en belangrijker zal een gedeeltelijke invoering in tegenstelling tot een volledige zoveel problemen opleveren dat het uiteindelijk tegen het basisinkomen werkt. Hij verwijst naar oude experimenten in de Verenigde Staten met een negatieve inkomensbelasting. Wat vindt u van zijn stellingname en argumenten?
Ten derde, koppelt u de invoering van een gedeeltelijk basisinkomen aan de bestrijding van absolute armoede. Wat verstaat u onder absolute armoede en hoe denkt u dat een gedeeltelijk basisinkomen deze kan bestrijden?
In Nederland heeft iedereen vanaf het 65e levensjaar recht op AOW ongeacht diens vermogenspositie. Inmiddels is er wel een partnertoets ingebouwd en met name voor partners jonger dan 65 jaar. Je zou de AOW een verkapte vorm van een basisinkomen kunnen noemen.
Uit diverse onderzoeken blijkt echter dat met name alleenstaande vrouwen met een AOW tot de categorie armen behoren. Dit heeft vooral te maken met het feit dat deze vrouwen geen aanvullend pensioen hebben kunnen opbouwen en ons prijzenstelsel inmiddels gebaseerd is op het inkomen van tweeverdieners. Vooral de invoering van de euro heeft de prijzen voor levensmiddelen en dergelijke enorm verhoogd. Het huidige armoede probleem lijkt dus niet opgelost met een AOW en lijkt eerder toegenomen door de invoering van de euro. Desondanks ervaren veel vrouwen de AOW als een bevrijding ten opzichte van het huidige bijstandssysteem waar zij te maken hebben met bureaucratie, repressie, sociale uitsluiting en discriminatie. Als we de AOW zouden vervangen door een gedeeltelijk basisinkomen zou het armoedeprobleem niet opgelost zijn en dreigt het gevaar dat deze groep vrouwen noodzakelijkerwijs tot hun dood aan toe te maken krijgen met repressie etcetera. Ook nu al blijkt dat mensen met een laag inkomen, armen, korter leven dan mensen met een hoger inkomen en meer sociale zekerheden. Eigenlijk zou er dan een mensonwaardige situatie ontstaan. Wat zijn uw ideeën hierover?
Uiteraard kan je in een petitie niet alles kwijt, maar als vierde punt vraag ik mij af of de petitie niet veel meer kracht heeft als er een meer uitgewerkt voorstel bijgevoegd is. Met onder andere een analyse van de huidige situatie in Europa, de diverse mogelijkheden, vormen en consequenties van een basisinkomen, en natuurlijk hieraan verbonden het financiële plaatje. Heeft u al een meer uitgewerkt idee over een Europees basisinkomen, zoals ik het gemakshalve even noem, werken hier mensen aan, of wilt u de uitwerking overlaten aan de overheden en het Europese Parlement zelf?
Tenslotte, 310 handtekeningen voor een Europese petitie is niet erg veel. Vindt u dat de petitie een succes is en ik denk hierbij ook aan de algemene belangstelling die er in Europa voor een basisinkomen is, en met name de bekendheid over een basisinkomen? Wat zouden wij met z'n allen hieraan kunnen doen, verbeteren?
Grietje Lof
VN-Top goed voor arme landen, slecht voor milieu
Alexander de Roo, 8 september 2002
Na bijna 14 dagen ben ik teleurgesteld teruggekeerd uit Johannesburg.
Mijn belangrijkste punt was hernieuwbare energie voor de honderden miljoenen armen, die nu geen electriciteit hebben. Alsmede uitbouw van hernieuwbare energie in het algemeen. Ook de Europese ministers hadden dit laatste als top-prioriteit. Maar dat is jammerlijk mislukt.
De regering Bush wilde absoluut niets dat op een tweede Kyoto lijkt. De Japanse regering wilde ook niets en het vroeger zo progressieve Canada liet het eveneens afweten. Uiteraard waren de OPEC landen op de kant van de VS, want zij zijn bang een deel van hun markt te verliezen.
De Europese Unie stond vrijwel alleen. Slechts Zwitserland, Noorwegen, de kandidaat Lidstaten uit Oost-Europa en Brazilie steunden concrete doelstellingen voor hernieuwbare energie. Dat was niet genoeg op een wereld Top met bijna 200 landen.
Erg positief is dat Rusland het Kyoto protocol gaat ratificeren. Dat betekent dat begin 2003 de bestrijding van klimaat verandering in het Noorden een onontkombare noodzaak wordt voor de politiek. In de EU wordt nu gesteggeld over een wet waardoor CO2-reductie door electriciteitsbedrijven en grote fabrieken geld gaat opleveren. Een flink deel van de Amerikaanse bedrijfsleven wil daaraan mee gaan doen.
Bush heeft niet het eeuwige politieke leven. Ook de VS zullen over enige tijd mee gaan doen met het Kyoto protocol, domweg omdat dat goedkoper is dan alle klimaatmaatregelen alleen in eigen land te nemen.
(uitgaande van Groene en Linkse doelstellingen)
1. Verhoging
opntwikkelingshulp Afspraak 0,7%, zonder datum, 3
tot min.
1% van het BNP alleen Noorwegen houdt 1%
2. Afbreken
tariefmuren van Doorgeschoven naar 4
rijke
landen voor 2005 WTO-bijeenkomst 2003
3. Hervorming
WTO, integratie Neen. Wel zijn WTO en
5
eerlijke
handel en duurzaamheid duurzaamheid nu gelijkwaardig
4. Schoon
water en afvalzuivering Gelukt, geen VN=plan
10
voor 2
mld. Mensen (VN-plan) maar een EU/USA-plan
5. VN-buro
hernieuwbare energie, Neen. Wel decentrale bureaus 5
doel: 25%
in 2020 zon, wind,
water, biomassa
6.
Zonne-energie (2 mld. mensen), Neen. Wel partnerships 5
EU-financiering via
bedrijfsleven
7. Stop
verlies biodiversiteit Neen. Formulering 2
wereldwijd vanaf 2015 significante
reductie te zwak
8.
Ontkoppeling van economische Geen 10-jarig VN-programma, 5
ontwikkeling en materiaalverbruik maar
nationaal niveau
9. Nieuwe
VN-orgaan: Wereld Milieu Neen. Niet gelukt 0
Organisatie
10. Sociale en milieuverslagen EU
verdeeld, onderwerp
4
verplicht voor multinationals blijft op EU-agenda
In Rio 10 jaar geleden was er algemene overeenstemming dat duurzame ontwikkeling de weg vooruit is. Er zijn toen verdragen over de bescherming van het klimaat en de biodiversiteit gesloten.
Het Noorden beloofde de ontwikkelingshulp te verhogen naar 0,7%. Maar behalve in 5 landen liep de ontwikkelingshulp terug en in de Wereld Handels Organisatie (WTO) beschermden de VS en de EU hun eigen belangen. Daarom waren de ontwikkelingslanden verenigd in de G77 in Johannesburg vastbesloten dat deze VN-Top voor hen iets concreets moest opleveren.
Er sterven per dag 6.000 kinderen, omdat er geen betrouwbaar drinkwater en toiletten beschikbaar zijn, daarom kunnen infectieziektes hun vernietigende werk doen. De EU gaat nu jaarlijks 1,5 miljard Euro uittrekken voor 22 landen in Afrika om daar verandering in te brengen via partnerschapsovereenkomsten. De VS trekt $ 300 miljoen uit voor soortgelijke projekten in Latijns Amerika.
Ook electriciteit voor de armen komt eraan, maar de EU doelstelling dat dit vooral hernieuwbare energie moet worden heeft het niet gehaald. Het wordt een mix van hernieuwbare energie, fossiele brandstoffen en grote waterkrachtcentrales. Veel Afrikaanse landen hielden vast aan grote waterkrachtcentrales en fossiele brandstoffen.
Een bittere nederlaag voor het idee van duurzame ontwikkeling. Veel NGO aktivisten verlieten met de betraande ogen de VN conferentie. Dit maal niet zoals 10 jaar geleden vanwege positieve emoties, maar vanwege bittere teleurstelling. De geest van Rio is verloren gegaan.
De geest van Rio is verloren gegaan mede door de dominante rol van het grote bedrijfsleven. Er waren naast de tienduizenden NGO activisten maar liefst 700 multinationals aanwezig. Vooral de regering Bush stond onder curatele van het grootste bedrijf ter wereld ExxonMobil. De uitlatingen van de Amerikaanse onderhandelaars waren identiek aan de formuleringen op de website van oliemaatschappij Esso. (Gelukkig is Greenpeace eindelijk een boycot campagne begonnen.)
Een deel van het Europese bedrijfsleven was wel voor hernieuwbare energie te porren, maar toen de discussie ging over een VN-verdrag om grote bedrijven rekenschap te laten afleggen van hun milieu en sociale gedrag lobbyden ze alle 700 tegen verplichte wetgeving.
In de tekst van de VN Top is hier door druk van de Europese onderhandelaars wel een opening gekomen. Dit moet later uitgebouwd worden, want in veel ontwikkelingslanden bestaat geen effectieve milieu en sociale wetgeving. En we kunnen niet wachten tot er een wereldregering is om de multinationals te dwingen.
Een nieuwe mega-top over 10 jaar heeft geen zin. De VN zal zich op concrete deel onderwerpen moeten richten, zoals een verplichte gedragscode voor multinationals. Al met al heb ik geen spijt dat ik er naar toe ben geweest. De groene beweging, zowel qua groene partijen, als qua actiegroepen is veel breder geworden. Dat bleek ook op de Groene voortop met 400 mensen. Groene ministers uit Afrika, nieuwe groene partijen in Zuid-Korea en Zuid Afrika. Zelfs in China komen nu onafhankelijke milieu actiegroepen op, die zich verbroederen met geestverwanten uit Taiwan!
PS: Mijn eigen CO2 uitstoot van de vlucht Amsterdam Johannesburg heb ik gecompenseerd met 65 $ voor zonnecellen en extra bomen in Zuid-Afrika.