Redactioneel
Dit keer een korte Nieuwsbrief. Vindt u dat juist prettig of
niet? Wij (schrijver dezes, voor een enkele keer uitzondering en onderdeel van
de redactie die uit Gosling Putto en Saar Boerlage bestaat) hadden graag een
iets dikker nummer gewild, maar……wij kwamen tijd en menskracht tekort. Dit
thema, menskracht, geldt ook voor de hele vereniging basisinkomen: op dit
moment hebben wij zowel voor het bestuur, de werkgroep onderzoek als de
redactie extra mensen nodig. Om de vereniging te laten bloeien en veel te laten
bieden. Eigen initiatieven (voor de Nieuwsbrief, of andere activiteiten) zijn
eveneens zeer welkom. Daarom achterin een beschrijving van een aantal
vacatures. Wilt u zich in uw vrije tijd gezellig met anderen inzetten voor een
goed doel? Lees dan de vacatures en ‘join’ de actieve club!
Een uitbreiding past ook bij het bestuursvoornemen om
onszelf te vernieuwen en aan te scherpen: een nieuwe brochure over het
basisinkomen uitbrengen, die ook via de website als PDF document verkrijgbaar
is, een diepgaande beleidsnotitie met allerlei onderbouwingen o.a. ten behoeve
van de invoering van een basisinkomen, en het opzoeken van contact met
‘machthebbers’, politici, en vooraanstaande instituten. Intern de boel goed op
orde hebben (qua documentatie en gedeelde inzichten) en dan de buitenwereld in!
Philippe Blankert (kandidaat voor het
bestuur/voorzitterschap 2004)
PS: vergeeft u mij de lay-out van deze Nieuwsbrief, ik kan
relatief nog het beste met word omgaan maar we zoeken natuurlijk nog echte
redacteurs inclusief vormgever!
Uitnodiging voor de algemene ledenvergadering van de Vereniging Basisinkomen
Amsterdam, 11 maart 2004
Beste leden,
Hiermee nodigt het bestuur U uit om de eerstvolgende
algemene ledenvergadering van onze vereniging bij te wonen. Deze wordt gehouden
op
ZATERDAG
3 APRIL 2004 OM 11.00 UUR
in de
vergaderruimte aan de Brigittenstraat 15, 3512 KJ Utrecht.
(De Brigittenstraat is een zijstraat van de Nieuwegracht en
vanaf het Centraal Station Utrecht in tien minuten lopend te bereiken, of per
bus: lijn 2, uitstappen op de halte Hamburgerstraat, dat is de halte na die bij
de Dom.)
Vóór de vergadering kunnen personen voorgedragen worden voor
benoeming in het bestuur. De voordracht geschiedt schriftelijk en is mede
voorzien van de handtekening van ten
minste drie stemgerechtigde leden. Het bestuur draagt Philippe Blankert voor
tot benoeming in de functie van voorzitter van de vereniging. Aftredende
bestuursleden zijn: Saar Boerlage en Maria Dijkstra. Zij stellen zich
beschikbaar voor herverkiezing.
De vergaderstukken zijn in deze Nieuwsbrief afgedrukt, maar
kunnen ook bij aanvang van de vergadering in ontvangst worden genomen.
Voorlopige agenda:
Ochtendgedeelte, 11.00 -12.30 uur
1. Opening
2. Mededelingen
3. Vaststelling
agenda
4. Notulen algemene
ledenvergadering van 5 april 2003
5. Jaarverslag 2003
6. Financieel
verslag
a. Verslag kascontrolecommissie
b. Financieel jaarverslag 2003
c. Benoeming kascontrolecommissie 2004
7. Werkplan
a. Voortgang werkplan
b. Vaststelling begroting 2004
8.
Bestuurssamenstelling 2004
9. Rondvraag
10. Sluiting
Middaggedeelte,
13.30 - 15.45 uur
Discussie onder leiding van Saar Boerlage over het beleid en
de toekomst van de Vereniging Basisinkomen, toegespitst op de inhoud van op te stellen Vbi-brochures.
Een pleidooi voor een experiment.
Enige jaren
geleden hebben wij in Dordrecht gepoogd een experiment te organiseren waarbij
een deel van de bevolking in die stad een basisinkomen zou krijgen. Er is door
ons (enthousiaste leden uit Dordrecht, leden van de werkgroep onderzoek en het
bestuur van VBI) veel tijd en studie ingezet, maar uiteindelijk haakten enkele
belangrijke (lokale) politieke medestanders af en verdween dit experiment van
de agenda.
Ondanks deze
teleurstelling, wil ik een nieuw experiment introduceren, want nog steeds is
een belangrijk struikelblok voor het verwerven van voldoende draagvlak de bij
velen bestaande twijfel of mensen na het invoeren van een BI wel voldoende
actief op de arbeidsmarkt zullen (blijven) zijn.
Het Basis
Inkomen kan in zo'n land als Nederland worden ingevoerd via een wijziging in
de belastingwet. Een tamelijk eenvoudige ingreep, maar met diverse
repercussies. In Ierland heeft men een en ander verder uitgewerkt. Een forse,
maar niet zeer ingrijpende verhoging van de percentages van de inkomensbelasting
(in Nederland zou men kunnen spreken van herinvoering van het niveau van enige
jaren terug), is voldoende om een basisinkomen (een bedrag gelijk aan het
maandinkomen van een alleenwonende uitkeringsgerechtigde) grotendeels te
financieren. Over deze financiering is uiteraard het laatste woord nog niet
gezegd, dat moet nader worden uitgewerkt.
De
repercussies zijn ongewis.
Het door mij
gehanteerde principe is, dat door de invoering van het BI geen groter
financieringstekort mag ontstaan, dan nu al het geval is. Dat is tamelijk
gemakkelijk te realiseren.
via de
genoemde belasting-herziening. Maar alle bijwerkingen zijn niet goed te voorzien,
en dat maakt de discussie over de risico's bij invoering van een BI zo
ingewikkeld. Daarom is een experiment een logisch voorstel.
Het is bij
voorbeeld volgens velen mogelijk dat een aanzienlijk aantal mensen, dat thans
een uitkering heeft waarbij bijverdiensten moeten worden afgedragen, na
invoering van een BI een (parttime)-baan gaan zoeken, waardoor de economie een
stimulans krijgt. Het zwart-werken zal dan bovendien sterk afnemen, hetgeen
voor de belastingopbrengst gunstig is.
Anderen,
veronderstellen echter, dat velen juist minder actief op de arbeidsmarkt zullen
worden, hetgeen de economie geen goed zou doen. Weer anderen gaan er vanuit,
dat vooral fulltime-werkers minder zouden gaan werken en dat een vier- in
plaats van een vijfdaagse werkweek minder stress en dus ook minder kosten
oplevert. En dat er dan sprake zou zijn van een eerlijker verdeling van de
betaalde werkzaamheden, en dat een dergelijke situatie de economie en de
belastingopbrengst zou stimuleren.
Velen
veronderstellen dat nagenoeg al deze (en niet genoemde) effecten sociaal
gunstig uitpakken en economisch gezien minstens elkaar gaan neutraliseren,
maar echt zeker is men daarover niet....
Studies die
indertijd door het CPB zijn gedaan naar de economische- en gedrachtseffecten
van een BI hebben bovenstaande vragen niet kunnen beantwoorden, omdat de
aanwezige modellen niet passend te krijgen waren.
Om uit deze
impasse te komen pleit ik voor een experiment. Pas dan kan men de effecten
overzien. Een experiment dus, waarbij het BI niet direct geheel wordt
ingevoerd, maar waarbij de effecten wel voldoende kunnen worden bestudeerd.
Ik pleit voor
het invoeren van een BI voor een bepaalde leeftijdscategorie: de 50 - 65
jarigen. Het experiment moet deze categorie zekerheid bieden, dus zo'n 15 jaar
duren. Na 5 jaar zou men kunnen evalueren en eventueel kunnen bijstellen,
waarna in de volgende 5 jaar kan worden besloten of het experiment een
duurzaam karakter kan krijgen.
In mijn
voorstel krijgt deze leeftijdscategorie een nieuw belastingstelsel. De
financiering moet neutraal zijn, hetgeen inhoudt dat de meeste 50 - 65 jarigen
ongeveer netzoveel belastingverzwaring krijgen als het basisinkomen oplevert.
Er zullen echter enige groepen zijn, die er op vooruit gaan. Dat zijn bij
voorbeeld mensen die samenwonen en een laag inkomen hebben. De financiering
van deze koopkrachtverbetering (die ik ze van harte gun) kan, denk ik, te
regelen zijn door bij de uitkeringsinstanties, die immers minder controle-werkzaamheden
gaan uitvoeren, als de 50 - 65 jarige uitkeringsgerechtigden grotendeel
uit de administratie van de sociale dienst en andere instanties kunnen worden
geschrapt, een korting te doen plaatsvinden.
Kortom, over
een dergelijk voorstel zou ik graag met gelijkgestemden willen nadenken. Het
gaat daarbij niet zo zeer om de voordelen van een BI (zoals de vrijheid om bij
te verdienen e.d.) nog eens op een rijtje te zetten, maar om uit te rekenen of
een dergelijk experiment inderdaad financieel haalbaar is. Graag hoor ik
reacties: mijn telefoonnummer is: 020-6948404.
P.S. Het
toeval wil, dat ik mijn huis aan het opruimen ben en zodoende een knipsel
tegenkwam met een foto van een jonge professor G. Zalm, directeur van het
Centraal Plan Bureau. Hij was volgens het NRC/Handelsblad van 7-1-'93 een enthousiast
voorstander van een basisinkomen: 'Geef alle volwassen Nederlanders een zeker
inkomen en schaf de bijstand af. Dan is iedereen vrij om te gaan werken zonder
dat op een uitkering wordt gekort.'
Mijn hoop is
dus gevestigd op de terugkeer van de heer Zalm naar het CPB. Dat betekent een
andere regering. En wellicht ook het invoeren van het (via een experiment)
volledige basisinkomen in Nederland.
Saar Boerlage
Keer het Tij.
Nog steeds ben
ik zeer tevreden over deze groep hardwerkende aardige mensen. De Vereniging
Basis Inkomen is lid van 'Keer het Tij' en dat zijn ook zo'n 400 andere, meest
kleine organisaties. Het leden-aantal groeit en dat geldt ook voor de contacten
met buitenlandse zusters.
De laatste
maanden is er vooral aan de structuur van 'Keer het Tij' gewerkt. En verder
zijn er de nodige acties voor 2004 op stapel gezet. 'Keer het Tij' organiseert
zelf weer rond de derde dinsdag van september een protest-demonstratie en gaat
samen met buitenlandse organisaties tijdens het Nederlandse voorzitterschap
van de EU met een actie in het najaar komen. Deze twee acties zijn vooral
gericht op de discussie en het promoten van alternatieven voor het sociaal
beleid in Nederland en in Europa. Daarnaast organiseert 'Keer het Tij' op 10
april een grote demonstratie tegen het asielbeleid in Nederland. Aanvang 13
uur op de Dam in Amsterdam.
Voorts wordt
er van harte meegedaan met de door ledenorganisaties georganiseerde acties. We
waren dus op 9 februari op het Binnenhof vanwege de plannen van de regering
Balkenende om 26.000 al lang in Nederland verblijvende asielzoekers het land
uit te zettenen en op 20 maart doet 'Keer het Tij' mee aan een grote vredesdemonstratie
in Amsterdam (aanvang 13 uur op de Dam).
Een aantal
leden van de Vereniging Basis Inkomen was van 12 tot 16 november met de 'Keer
het Tij'-bussen of op eigen gelegenheid
naar Parijs gekomen om mee te doen aan het Europees Sociaal Forum. Onder de
grote hoeveelheid discussie-bijeenkomsten waren er enige die voor ons van
speciaal belang waren. Zo zaten onze Belgische vrienden in een forum en brachten
op een prima wijze het idee achter een basisinkomen naar voren. De discussie
ging vervolgens vooral over deze inbreng. Voor veel (jonge) mensen in de zaal
was dit de eerste kennismaking met ons idee. De discussie was prima, de
interesse voor ons idee was groot en kan later verder worden opgepakt.
Terugkijkend
op de discussie-dagen en de grote demonstratie in Parijs ben ik nog steeds zeer
enthousiast. Dat geldt trouwens ook voor de plannen die 'Keer het Tij' voor
2004 op stapel heeft staan.
'Keer het Tij'
is te vinden op info@keerhettij.nl.
Er is dringend
behoefte aan geld. Gireer naar 133745 t.n.v. NBK, Amsterdam.
Saar Boerlage
BOEKEN, BOEKEN
“A Citizens’ Income: A
Foundation for a Sustainable World”
door Clive Lord.
Uitg. Jon Carpenter
Publishing, Charlbury, Engeland. 153 pag.
Clive Lord is mede-oprichter van de voorloper van de huidige
Green Party van Engeland en volgens hem kan een verantwoorde instandhouding van
de aardse biosfeer vergemakkelijkt worden door de invoering van een
basisinkomen.
De wereldbevolking groeit, de industrialisering schrijdt
voort en het milieu wordt steeds zwaarder belast. Er is een grens aan deze
ontwikkeling, ook al weten we niet precies waar die ligt. Hoe dan ook, we
moeten alle vormen van milieuvervuiling en uitputting van voedselbronnen
tegengaan en er voor zorgen dat het ruimteschip aarde bewoonbaar blijft. De
hiervoor vereiste mentaliteit ontbreekt nog (behalve bij leden van groene
partijen), en waar dat toe kan leiden kunnen we bijvoorbeeld zien aan de
tragische ontwikkelingen op het Paaseiland.
Omstreeks het jaar 500 werd het Paaseiland gekoloniseerd
door Polynesiers. Die noemden het overigens "Te Pito O Te Henua" wat
"de navel van de wereld" betekent. Het eiland was toen
begroeid met bos waarin talloze diersoorten leefden en waar de meegebrachte
kippen en zoete aardappels het ook heel goed deden. In de hierop volgende
duizend jaar ontstond er een complexe maar goed geordende samenleving, waarin
wegens de gemakkelijke voedselproductie veel tijd beschikbaar was voor
rituelen, het ontwikkelen van een schrift en het maken van de beroemde beelden (een
tekening van die beelden siert het omslag van het boek). In 1550 woonden er
7000 mensen. Maar omstreeks die tijd waren
nauwelijks nog bomen, waren veel plant- en diersoorten uitgestorven en was de grond geërodeerd.. Het bos was
gekapt voor landbouwgrond en voor gebruik als constructiemateriaal voor kano's
en huizen en voor gebruik als brandstof. Nog later maakte het tekort aan bomen
dat er bijna geen kano's meer gebouwd konden worden, zodat er niet meer
voldoende op zee gevist kon worden en door de jacht alle landdieren werden
uitgeroeid. De verschillende bevolkingsgroepen begonnen om land en voedsel te vechten en vervielen
daarbij tot kannibalisme, waarvan hopen menselijke beenderen en traditionele
volksverhalen nog getuigen. De Hollanders, die op paaszondag in 1722 het eiland
ontdekten en het zijn nieuwe naam gaven, troffen op het inmiddels boomloos
geworden eiland ongeveer 3000 onder primitieve omstandigheden levende mensen
aan die onderling een permanente oorlog voerden, en vonden er tot hun verwondering
ongeveer 600 stenen beelden van gemiddeld 7 meter hoogte, waarvan toen niemand
kon vertellen hoe die gemaakt waren.
Gelukkig zijn er veel voorbeelden te vinden van
samenlevingen die aanmerkelijk beter voor hun omgeving zorgden. De leden van de
Siane-stam in Nieuw Guinea bijvoorbeeld letten terdege op hun ecosysteem en
verzamelden aan voedsel alleen wat ze nodig hadden. Levensmiddelen vormden een
apart soort goederen, dat niet verkocht of gekocht kon worden, en evenredig
onder alle stamleden werd verdeeld. Luxe goederen daarentegen werden gewoon
voor de hoogst mogelijke prijs aan de man gebracht. Zo hadden de Siane dus een
“links” systeem voor voedseldistributie, een soort basisinkomen dus, en een
“rechts” vrije-marktsysteem voor overige producten.
Het beleid van groene partijen zou eigenlijk altijd moeten
berusten op een dergelijke verzoening van links en rechts, vindt de auteur.
Sociale zekerheid is nodig voor een gevoel van veiligheid, “zodat niemand de
druk hoeft te voelen om uit wanhoop het milieu te beschadigen” en ondernemingen
zijn nodig voor verbetering van de kwaliteit van het bestaan. Conservatieven
kunnen niet eeuwig het milieu veronachtzamen en volhouden dat mensen moeten
werken of honger lijden. Men zal het belang moeten erkennen van het feit dat
“sociale rechtvaardigheid en een garantie voor zekerheid absolute vereisten
zijn voor iedereen van wie verwacht wordt dat hij zich zorgen maakt om het
milieu”.
De theorie die hier gestalte krijgt houdt in dat een goed
stelsel van sociale zekerheid een gevoel van veiligheid teweegbrengt dat mensen inspireert tot meer milieubewustheid.
Het huidige zekerheidsstelsel zorgt door de armoedeval die het gevolg is van de
voorwaardelijkheid van de uitkeringen evenwel onvoldoende voor dit gevoel.
Dit wordt anders door de invoering van een basisinkomen (bi)
, dat geen last heeft van die armoedeval. Groene partijen behoren de invoering
van een bi te dan ook te ondersteunen, zodat er een algemene milieuvriendelijke
gezindheid kan ontstaan.
Daarnaast zorgt een
bi voor een groter arbeidsaanbod omdat iedereen die gaat werken er financieel
op vooruitgaat, en maakt het hoge minimumlonen overbodig. Hoge minimumlonen
zorgen voor inflatie, tenzij er economische groei plaats vindt, hetgeen weer
een bedreiging inhoudt van het milieu. Het bi is ook een betere regeling dan de
huidige voor de boeren.
Is er eenmaal een basisinkomen in Engeland, dan zullen
andere landen ongetwijfeld volgen en kan een “Siane-systeem” in de gehele
wereld gaan gelden, waarin een nulgroei tot de mogelijkheden gaat behoren en
het milieu optimaal in stand kan worden
gehouden.
Voor voor experts op het gebied van het basisinkomen bevat
het boek weinig nieuws, maar voor mensen die met dit onderwerp nog niet zo
bekend zijn kan het er een aardige kennismaking mee zijn.
Gosling Putto
Notulen ledenvergadering 5 april 2003 te Utrecht
Aanwezig: Saar Boerlage (vice-voorzitter), Ria Dijkstra
(bestuurslid), Guido den Broeder (bestuurslid), Gumo en Marjolein Veltmaat,
Johannes van der Harst, Wim Wolbrink sr., Rob Steinbuch, Floris Methorst,
Philippe Blankert, Huibert Landheer, Joke Goosens, Grietje Lof (notuliste).
Afwezig met bericht: Gosling Putto, Jan Boerlage, Michiel
van Hasselt, Willem de Jonge, Wim Sweers, de heer Tiemersma.
1. Opening.
Saar opent de vergadering.
2. Mededelingen en ingekomen stukken.
Er is een tafel met diverse folders, agenda’s van
bijeenkomsten, kopieën van artikelen, etc..
Floris viert aanstaande woensdag, 9 april, zijn 65e
verjaardag en het feit dat hij nu een basisinkomen krijgt. De bijeenkomst is in
Emma.
Op 21 mei a.s. is er een congres in Amsterdam m.b.t. de
landelijke cliëntenraad.
3. Notulen 27 april 2002.
Toevoegen bij afwezig met bericht: Wim Wolbrink sr..
M.b.t. 5.: de naam Floris met een vraagteken moet zijn: Floris
Methorst.
Naar aanleiding van de notulen:
de vraag is of er contact is met de groep die rond Pieter
Kooistra georganiseerd was:
er worden nieuwsbrieven uitgewisseld, in het verleden zijn
er gesprekken geweest. Deze groep richt zich echter nu meer op de derde wereld
problematiek.
Interessant is ook de naam van Dirk Barrez, die zich met een
mondiaal basisinkomen bezighoudt.
De notulen van 27 april 2002 worden goedgekeurd.
Besluitenlijst bijeenkomst 21 september 2002.
Saar geeft een korte toelichting.
De besluitenlijst wordt goedgekeurd.
4. Jaarverslag 2002.
Het aantal leden is gering en de toename van nieuwe leden
lukt niet echt.
Op dit moment worden er 188 nieuwsbrieven verstuurd.
Via de website komen wel een nieuwe leden binnen.
Voorgesteld wordt om een korte vragenlijst formuleren waar
naar de activiteiten van de leden geïnformeerd wordt.
Een ander idee is om met kleine organisaties om de tafel te
gaan zitten en te kijken hoe wij elkaar kunnen ondersteunen.
De website trekt voornamelijk scholieren.
Het jaarverslag 2002 wordt goedgekeurd.
5. Financieel verslag 2000/2001.
Rob leest de verklaring van de kascontrolecommissie voor.
Er zijn nog enige onduidelijkheden:
Het saldo verschil tussen 2000 en 2001 heeft te maken met de
subsidies van NV werk die pas heel laat uitbetaald zijn. NV werk is een
onafhankelijke organisatie die belast is met de uitvoering van de
instroom/doorstroombanen.
Het advies van de vergadering is om de boekhouding en met
name het afsluiten van de jaarrekening niet langer afhankelijk te laten zijn
van de financiële verslaggeving van NV werk. Voorgesteld wordt om een aparte
rekening courant m.b.t. personeelszaken te openen.
Eind 2001 wordt het eigen vermogen geschat op € 9900.
Het financieel verslag wordt goedgekeurd.
6. Werkplan.
Er zijn enige aanvullingen op het werkplan:
bij 2. 2. toevoegen: vakbeweging en kerken.
Toevoegen 5. Politiek.
-het activeren van de politiek en met name nieuwe mensen die
geen kennis hebben van de discussie rond een basisinkomen;
-mensen opvoeden met het idee dat een basisinkomen mogelijk
is;
-de huidige politiek drukt de discussie weg, daar moeten wij
iets aan doen;
Toevoegen 6. Onderwijsinstellingen.
Het werkplan wordt goedgekeurd.
7. Begroting 2003.
Grietje geeft een korte toelichting.
De begroting wordt goedgekeurd.
8. Bestuurssamenstelling.
Er is nog geen kandidaat voor een nieuwe voorzitter. Het
bestuur krijgt de opdracht om dit te regelen.
Het voorstel is om voorzitters van werkgroepen op te nemen
in het bestuur.
Michiel van Hasselt heeft zich kandidaat gesteld voor het
voorzitterschap van de werkgroep onderzoek en vanuit die functie voor het
bestuur. Hij wordt met algemene stemmen gekozen.
De kascontrolecommissie die bestond uit Rob Steinbuch en Jan
Boerlage worden hartelijk bedankt voor hun inzet. De nieuwe
kascontrolecommissie zal bestaan uit Floris Methorst en Johannes van de Harst.
9. Rondvraag.
Er zijn nieuwe folders en wie deze wil uitdelen kan een
stapeltje meenemen.
Er wordt gevraagd wie een bijdrage wil leveren aan de
nieuwsbrief, de website en vertaal werkzaamheden.
Philippe Blankert licht de websitewww.ikwilwerken.nl toe.
Dit is een website van en voor werklozen, ongeveer 200 leden op dit moment
waarvan een meerderheid voor een basisinkomen is.
10. Sluiting.
Saar sluit de vergadering.
VERENIGING
BASISINKOMEN JAARVERSLAG 2003
I. Organisatie.
1. Bestuur van de Vereniging Basisinkomen.
In 2003 bestond het bestuur uit vijf personen: Saar Boerlage
(plv.voorzitter), Guido den Broeder, Maria Dijkstra, Michiel van Hasselt en
Gosling Putto (secretaris).
Voorzitter: vacature.
Penningmeester: vacature.
Het bestuur is in 2003 negen maal bijeengekomen.
2. Verenigingskantoor.
Het kantoor van de vereniging verhuisde in 2003 van de
Elisabeth Wolffstraat 96 B, 1053 TX naar de Wagenaarstraat 184, 1093 EB, beide
te Amsterdam. Het stond tot stond in
2003 tot 21 september onder beheer van Grietje Lof, die bij de Vereniging
Basisinkomen een ID-baan vervulde. Op die datum meldde zij zich ziek en zij
heeft in 2003 haar werkzaamheden niet hervat.
3. Leden.
Eind 2003 bedroeg het aantal betalende leden van de
Vereniging Basisinkomen ongeveer 100, hetgeen evenveel was als tijdens het jaar
daarvoor.
4. Werkgroep Onderzoek.
De Werkgroep Onderzoek kent een wisselend aantal leden en
wordt geleid door Michiel van Hasselt. In overleg met het bestuur van de Vbi
worden de activiteiten van deze werkgroep vastgesteld. In 2003 is de werkgroep
enkele malen bijeen geweest en heeft op 22 januari in samenwerking met het
SISWO een discussiemiddag georganiseerd
over het zogeheten “driepijlermodel” van de sociale zekerheid. Later in het jaar werd een studiemiddag
naar aanleiding van het Ierse “Green Paper on Basic Income” gehouden.
5. Financiën.
De financiële situatie van de VBi is in 2003 niet
noemenswaard veranderd ten opzichte van het voorgaande jaar.
II. Activiteiten.
1. Nieuwjaarsborrel.
Op vrijdag 17 januari 2003 vond in het CREA-gebouw,
Turfdraagsterpad 17 te Amsterdam de traditionele Vbi-nieuwjaarsborrel plaats.
Voorafgaand hieraan hielden vertegenwoordigers van de Belgische politieke
partij “Vivant” beschouwingen over het doel en functioneren van deze partij,
die als voornaamste programmapunt de invoering van een basisinkomen in België
heeft.
2. Website Vereniging Basisinkomen.
Grietje Lof en Guido
den Broeder hebben achtereenvolgens de website van de Vereniging Basisinkomen
verzorgd. Het adres van deze site is: “www.basisinkomen.nl”. De site heeft
enkele nieuwe leden opgeleverd.
III. Contacten met andere organisaties.
Grietje Lof en Maria Dijkstra hebben een meerdaagse cursus
gevolgd op het gebied van de “professionalisering van
vrijwilligersorganisaties”.
IV. Nieuwsbrief.
De Nieuwsbrief Basisinkomen verscheen in 2003 twee maal. De
redactie bestond uit Grietje Lof, Saar Boerlage en Gosling Putto. Er waren bijdragen
van Grietje Lof, Saar Boerlage, Wim Sweers, Willem de Jonge, Guido van den Ende
en Roland Duchâtelet.
Gosling Putto, maart
2003.
CONCEPT
WERKPLAN 2004
1. Doelstelling van de Vereniging Basisinkomen.
Het doel van de Vereniging Basisinkomen is het doen invoeren
van een basisinkomen in Nederland. De vereniging is zich er van bewust dat dit
doel naderbij komt indien ook in andere landen een basisinkomen wordt
ingevoerd. Onder basisinkomen wordt verstaan een krachtens de wet maandelijks
door het Rijk aan iedere Nederlander of ingezetene boven bepaalde leeftijd
onvoorwaardelijk te verstrekken bedrag.
2. Verwezenlijking van de doelstelling.
Invoering van een basisinkomen in Nederland komt neer op een
wijziging van het belastingstelsel. De doelmatigheid vereist dat het
basisinkomen in de vorm van een belastingkorting aan de ontvangers ervan wordt
toegekend.
Voor dit idee zouden de volgende doelgroepen moeten worden
gewonnen:
a. Het grote publiek: door acties, demonstraties, direct
mail, via internet en andere media, abonnement op Nieuwsbrief, advertenties,
artikelen, lezingen, discussies, interviews en ingezonden stukken in dag- en
andere bladen.
b. Politieke partijen: via brochure, nieuwsbrief, deelname
aan werkgroepen die zich met het bi bezig houden.
c. Leden van de Tweede Kamer: via brochure, uitnodigingen
voor discussies.
d. Relevante minister(ie)s: Ministers opzoeken bij openbare
debatten en uitnodigen op bijeenkomsten, ambtenaren betrekken bij
onderzoeks- en wetgevingsprojecten.
e. Levensbeschouwelijke en ideologische organisaties zoals
kerken en vakbewegingen: medestanders bewegen tot actie voor bi.
e. Wetenschappelijke instellingen: benaderen voor onderzoek,
symposia en discussies.
f. (Overkoepelende) belangenorganisaties: voor en tegenstanders informeren en uitnodigen
voor debatten.
g. Bij de wet ingestelde adviesorganen: voor- en
tegenstanders informeren en uitnodigen voor debatten.
h. Europarlementariërs: via BIEN, brochure, uitnodigingen
voor discussies.
2. Politiek.
-het activeren van de politiek en met name nieuwe mensen die
geen kennis hebben van de discussie rond een basisinkomen;
-mensen opvoeden met het idee dat een basisinkomen mogelijk
is;
-de huidige politiek drukt de discussie weg, daar moeten wij
iets aan doen;
3. Onderwijsinstellingen.
- het vestigen van de aandacht op sociale zekerheid in het
algemeen en het basisinkomen in het bijzonder.
4. Activiteiten van de Vereniging Basisinkomen in 2004.
De middelen van de Vereniging Basisinkomen zijn beperkt,
waardoor deze slechts aan enkele activiteiten prioriteit kan verlenen. Gekozen
is voor de volgende activiteiten:
- Het bijhouden van de VBi-website.
- Het opstellen en distribueren van een brochure waarin
beschreven staat wat de Vereniging nu precies wil bereiken (en waarom zij dit
wil) en hoe dit volgens haar mogelijk
is.
- Het steunen van de Werkgroep Onderzoek bij het organiseren
van discussiebijeenkomsten.
- Het verstrekken van informatie en informatiemateriaal aan
degenen die geinteresseerd zijn in het basisinkomen.
- Fondsenwerving.
Ik Wil
Werken of Ik Wil Basisinkomen?
Een
jarenlang trouwe fan van het basisinkomen werd pas januari 2003 lid – nadat hij
de organisatie IkWilWerken had gesticht. Een doublure of versterking? Inmiddels
is deze persoon zowel (tamelijk onbezoldigd) directeur van Stichting
IkWilWerken en aspirant (eveneens
onbezoldigd) bestuurslid van de VBi. U begrijpt het: ik heb het over mezelf.
Hieronder schets ik iets over:
-
het
ontstaan en de verdere historie van ikwilwerken (inclusief de doelen)
-
het
wetenschappelijke onderzoek binnen ikwilwerken en
-
het
verband tussen ikwilwerken en basisinkomen.
The rise and not fall of ikwilwerken
Najaar 2002
was voor mij moeilijk. Na een strek wisselende loopbaan (van ingenieur, hoofd
van een bedrijfseconomische afdeling, organisatieadviesbureaus – ook op
personeelsgebeid) had ik eindelijk een passend vakgebied gevonden in management
development: het zorgdragen voor een goede ontwikkeling van de meest
talentvolle en/of cruciale mensen in de organisatie alsmede het op lange
termijn zorgdragen voor een juiste vervulling van sleutelposities, abstract,
analytisch, sociaal en ook vaak genoeg verrekte concreet. Maar het tweede
massaontslag in de telecom was aangekomen…..we werden te klein voor management
development en ik zat thuis op non-actief, wachtend op het ontslag.
Sollicitaties mislukten massaal, wegens zogenaamd gebrek aan leidinggevende
ervaring (lees vooral verder) maar ook gebrek aan uitstraling….dat laatste zal
wel kloppen omdat ik me depressief voelde, gebrek aan een perspectief. Na de
nodige maanden en hulp begon ik weer wat belangstelling te ontwikkelen: voor
politiek, mens en maatschappij. In december 2002 riep ik na een mislukte
sollicitatie: ‘nu is het mooi geweest, ik ga een partij oprichten voor alle
uitkeringsgerechtigden en dan gaat er wat veranderen!’. Ik nam deel aan
discussies op internet en kwam in economische denktanks van twee politieke
partijen terecht. Tijdens de verkiezingen, met als toppunt 20 januari 2003,
ergerde ik mij zo aan de onjuistheid van de werkgelegenheidsdiscussies dat ik
dacht: dit kan en moet beter! Ik reserveerde onmiddellijk de domeinnaam
ikwilwerken.nl. Op verkiezingswoensdagmiddag 22 januari 2003 typte ik mijn
visie op mijn derdehands laptop voor de verkiezingsbuis, 12 pagina’s. De
volgende dag (donderdag) maakte ik mijn webontwerp en ’s avonds stond het op
het internet. Trots begon ik via werk.nl vrijwilligers te werven…binnen enkele
dagen had ik Joop erbij, nog steeds onze huidige webmaster.Via foldertjes
uitdelen, op beurzen staan, tijdschriften en dergelijke kwamen we alras op 250
‘leden’. Na de uitzending op 24 april in Rondom Tien en daarna 2 uitgebreide
radio 1 interviews groeide het snel naar 800. Door het NOS journaal op 13
september jl. (een uitzending waar ik overigens zeer ontevreden over ben)
groeiden we naar de 1400 van nu. ‘Leden’ (dus: aangeslotenen) van een
Stichting.
Dat was de
buitenkant. Wat me bij de start voor ogen zweefde was:
a) het met elkaar laten praten van actief werkzoekenden, om hun emoties en ervaringen
uit te wisselen, bij elkaar begrip te vinden. Begrip dat in de omgeving zo vaak
ontbrak. ‘Philippe. Je hebt zoveel talent, je komt zo weer aan een baan’. Na
200 sollicitaties dus nog niet. Ik zocht anderen die het wel begrepen
b) het
bieden van gratis service door werklozen aan andere werklozen. Dit bleek na
verloop een positieve overschatting van de mens. Er was een tekort aan mensen
die zich uit de naad wilden werken om consulenten en ruimten te vinden om
anderen van dienst te zijn. Bovendien is het achteraf gezien onverstandig om
als onbezoldigde werkzoekenden-organisatie een taak van de hiervoor wel
betaalde maar falende overheid over te nemen
c) het
kritiek geven op landelijk beleid, maar tevens bieden van een overkoepelende
alternatieve sociaal economische visie. Hier zijn we mooi in geslaagd, met ISBN
nummer en al. Dit geschiedde vanuit het wetenschappelijk bureau (met werkloze
academici) – waarover later meer.
d) het
ontwikkelen van commerciële activiteiten om te overleven. Van werving & selectie,
doorverwijzing naar advocaten, coaches, aanbieden van trainingen etc. Van deze
versnippering is weinig overgebleven. Er waren weinig trekkers, het enige dat
is overgebleven is branchevereniging Phoenix voor loopbaan- en
reintgratiebureaus waarin de mens centraal staat (site: www.kiesjereintegratie.nl
) en het onderzoek van het WB (wetenschappelijk bureau) van ikwilwerken zelf
dat deels commercieel opereert (opdrachten welkom!). De branchevereniging Phoenix
is de nieuwe tegenhanger van Borea. Borea behartigt de belangen van de grote
‘reïntegratiefabrieken’ en maakt de keuze en het welbevinden van het individu
volslagen ondergeschikt aan winstmaximalisatie tegen minimale kosten. Met
Phoenix ben ik met een uitgebreide landelijke lobby bezig: er valt heel wat te
doorbreken, CAO’s die ten onrechte alleen Borea vermelden, overtreding van
mededingingsregels en nog veel meer. Vaak denk ik: wat voor broekje ben ik dat
ik brieven van De Geus en De Waal krijg? Maar kennelijk heb ik iets raaks te
pakken. Ik heb nu een uitkering, maar goede hoop dat ik binnen enkele maanden
een half inkomen opbouw. De andere helft moet van het volgende komen.
Het WB
(Wetenschappelijk Bureau) van ikwilwerken
Het meest
actuele en interessante waar we nu mee bezig zijn is sociaal economisch
onderzoek onder werklozen. Met 1400 leden hebben we bij ons eerste onderzoek
een respons gekregen van 420 – even groot als de groep werklozen op grond
waarvan het SCP (Sociaal en Cultureel Planbureau) conclusies trekt. Is er een
verband tussen hoe lang iemand werkloos is en hoe lang deze verwacht dat het
nog gaat duren om een baan te krijgen? Hoe correleert dit met leeftijd en/of
opleidingsniveau? Wat is de ervaren staat van geluk vroeger toen men nog werk
had, nu men geen werk heeft, en straks in de toekomst als men weer wel werk
heeft? Van welke demografische factoren hangt dit af? Hoeveel wordt
gesolliciteerd en hoeveel levert dit op? Bijverdienen naast of na een
uitkering: wat zijn wensen en belemmeringen? En, zeer interessant: hoeveel euro
netto zou men per maand erbij willen hebben middels werken? En hoeveel uren is
men bereid hiervoor te werken? Hier komen zeer interessante conclusies uit: 5%
van de werklozen is bereid voor 0 euro of het symbolische bedrag van 1 euro
bereid een 32 urige werkweek vol te maken, maar wordt niet geaccepteerd! En
uitvoeringsinstellingen doen vaak moeilijk met vrijwilligerswerk – althans: de
werkloze/bijstander/WAO-er is er veelal bang voor. En de volgende 10% blijkt genoegen
te nemen met 2 euro tot 300 euro netto per maand erbij en is ook bereid
hiervoor 30+ uren per week te werken. En wie 36 uur of meer wil werken, neemt
genoegen met een extra 4 euro netto per uur bovenop de uitkering. Kortom:
arbeid wordt zo goedkoop aangeboden omdat iemand al voor weinig geld mee wil doen met werken, zijn leven vrij wil
indelen, en al snel genoeg geld heeft om redelijk te kunnen leven. Als je het
netto inkomen afzet als functie van het aantal gewerkte uren per week….waar
doet ons dat aan denken? Precies! Het basisinkomen. Intussen zijn we ons met
een kleine groep aan het specialiseren in onderzoek op sociaal economisch
gebied inclusief uitgebreid gebruik van SPSS en zijn we op zoek naar veel meer
opdrachten. En we creëren zelf een vraag, we zullen ook vervolgonderzoeken
plegen en er dan telkens betaalde seminars over houden.
IkWilWerken en
basisinkomen
Uit het
onderzoek blijkt iets dat we van zeer veel leden van ikwilwerken al wisten: de
meeste zijn basisinkomen-fans. We stevenen af op een maatschappij waarin:
-
de
fysieke goederen en behoeften door de stijgende productiviteit door een steeds
kleiner percentage van de mensheid vervuld kunnen worden en
-
de
immateriële behoeften zijn gestegen maar een natuurlijk plafond kennen: wie
vindt i-mode nu een behoefte behalve jongeren? Wat willen we nog meer behalve
ruimte en natuur en wat we al hebben?
Had Karl Marx dan
voor een deel gelijk? Dat de produktiviteit zodanig zou toenemen dat volledige
werkgelegenheid niet meer nodig is en dat we na halve werkdagen kunnen gaan
vissen? Werkgevers en vakbonden zijn niet zo snel genegen halve banen te
scheppen (bij werkgevers is parttime werken voor hogere functies tegen de
ethos, en vakbonden beschermen het belang van werkenden en laten werklozen rechts
liggen) – dus een brede invoering van basisinkomen door de burgers zelf lijkt
de beste oplossing. Welvaartsverdeling maar wel deels gebaseerd op het
verrichte werk (zonder dat werk een verplichting is), vrije markt en vrije
inrichting van het persoonlijke leven naar keuze. In de toekomst zal volledige
werkgelegenheid net zo’n mythe blijken als vóór Galilei, toen iedereen ervan
overtuigd was dat de aarde plat was. Geloof dat volledige werkgelegenheid een
must is en werklozen ophalen met busjes om plantsoenen schoon te maken getuigt
van dezelfde dwingende domheid als de katholieke kerk vóór Galilei.
J. Philippe
Blankert
